"Człowiek nie może żyć bez Miłości"

Miłość jako wartość, którą chciałbym przenieść w XXI wiek.

Czymże jest miłość? To pytanie towarzyszyło od wieków filozofom i poetom, a odpowiedź na nie nie jest jednoznaczna. Każdy człowiek inaczej ją odczuwa i inaczej jej doświadcza. W słowach zawartych w temacie Jan Paweł II odczytuje miłość jako cel i sens życia każdego człowieka. To miłość pozwala odróżnić życie od egzystencji i to ona jest miarą szczęścia. Istnieje wiele rodzajów miłości, z których każda stanowi inną wartość i objawia się w różnych etapach życia człowieka. W literaturze napotykamy liczne przykłady ludzi kochających i kochanych, których chciałbym postawić za przykład człowiekowi współczesnych czasów, gdzie miłość często jest już tylko pustym słowem - pojęciem filozoficznym.

Pierwszą i jedną z najpiękniejszych miłości z jaką spotyka się człowiek na ziemi jest miłość matki i ojca. Jest to miłość bezinteresowna, która nigdy nie przestanie trwać. Tę najpiękniejszą miłość opisuje Stefan Żeromski w "Przedwiośniu". Autor przedstawia matkę Cezarego Baryki - kobietę, która potrafiła poświęcić wszystko dla swojego syna. Nie wypominała mu jego przewinień i niewdzięczności oraz poświęcała swoje zdrowie dla niego, ponieważ kochała Cezarego jako swojego syna. Nawet w chwili, kiedy Cezary doniósł na nią władzom, pani Barykowa nie poczuła nienawiści, ponieważ go kochała. Podobnie Żeromski opisuje miłość ojcowską w opowiadaniu pt.: "Doktor Piotr". Kreuje on postać Dominika Cedzyny, który ciężką pracą w cegielni i oszustwami finansowymi stara się zapewnić synowi godny byt i wykształcenie medyczne. Dla niego najważniejszy był syn, chciał zapewnić mu jak najszczęśliwsze życie. Dlatego też Dominik czuje się zawiedziony, kiedy Piotr nazywa go oszustem. Cierpi, oglądając ślady syna, któremu poświęcił życie, a który za to go opuścił. Jednak mimo kłótni i oskarżeń Piotra, Dominik nie przestanie go kochać. Przeciwnie, będzie oczekiwać jego powrotu. Miłość rodzicielska jest bardzo często związana z cierpieniem, a największy ból sprawia rodzicom utrata dziecka. Obrazem takiego bólu, a zarazem obrazem pięknej ojcowskiej miłości są "Treny" Jana Kochanowskiego. Żal po utracie córki doprowadza Kochanowskiego do rozpaczy. Załamuje się jego wiara w wartości religijne i filozoficzne. Miłość do córki stanowiła dotychczas sens jego życia. Strata Urszulki pozostawiła głęboką ranę w jego sercu.

Bardzo ważną rolę w życiu człowieka odgrywa miłość braterska. Opis takiej miłości odnajdujemy w dramacie Sofoklesa pt.: "Antygona". Przedstawiona została tutaj postawa siostry, która domaga się pogrzebu swojego brata - Polinejka. Wierzyła, że dopiero po pogrzebie będzie on mógł osiągnąć wieczność. Miłość do brata pchnęła Antygonę do sprzeciwienia się woli władcy - Kreona. Antygona wiedziała, że karą za pochowanie Polinejka jest śmierć, jednak większym bólem dla niej byłaby świadomość, że tego nie zrobiła. Potrafiła oddać swoje życie w imię miłości braterskiej.

Antygona poświęciła się dla jednego bliskiego jej człowieka, jednak czy człowiek może poświęcić życie dla ludzi, których tak naprawdę nie zna? Czy zdolny jest to tak wielkiej miłości? Odpowiedź na to pytanie odnajdujemy w powieści Stefana Żeromskiego "Ludzie bezdomni". Główny bohater utworu - Tomasz Judym próbuje przełamać obowiązujący ówcześnie stereotyp lekarza. Chce objąć bezpłatną opieką medyczną ludzi biednych. Uważa to za obowiązek i powołanie lekarza. Jego niepowodzenia i brak popularności wśród lekarzy nie zniechęcają go. Postanawia za wszelką cenę poprawić warunki życia biedaków. Dla nich rezygnuje nawet z miłości Joasi. Nie jest to łatwy wybór dla bohatera, lecz mimo rozdarcia wewnętrznego zwycięża w nim bezinteresowna miłość do ludzi. Podobną postawę prezentuje Stanisława Bozowska z opowiadania "Siłaczka". Była nauczycielką, która chciała umożliwić kształcenie się ludziom ubogim. Całe swoje życie spędziła na nauczaniu oraz opracowywaniu podręczników dla ludu. Podobnie jak doktor Judym, odrzuciła ona oświadczyny Piotra Obareckiego, aby móc poświęcić się swojemu powołaniu. Uczyniła z niego cel swojego życia w imię miłości człowieka do człowieka.

Miłość może więc stanowić życiowe powołanie człowieka. Nieco innym przykładem takiego powołania jest służba wojskowa i miłość do swojej ojczyzny. Ze względu na historię Polski, znajdujemy w naszej literaturze narodowej liczne przykłady poświęcania życia za ojczyznę. Często, szczególnie w epoce romantyzmu, obrońcy ojczyzny byli przedstawiani jako bohaterowie. Przykładem jest utwór Adama Mickiewicza "Reduta Ordona". Autor przedstawia Ordona, jako obrońcę reduty. Broni jej dzielnie, lecz kiedy orientuje się, że nie ma szans na zwycięstwo - wysadza siebie wraz z redutą. Mickiewicz, uśmiercając Ordona, chciał utrwalić jego postać jako bohatera, który był gotów oddać swoje życie za ojczyznę. Śmierć w obronie ojczyzny była jednym z ideałów romantycznych. Kolejnym bohaterem Mickiewicza, który poświęcił swoje życie dla ojczyzny był Konrad Wallenrod. Bohater ten wzrastał pod wpływem patriotycznych pieśni poety litewskiego. Postanowił w pojedynkę walczyć przeciw Niemcom. Użył podstępu i dostał się na dwór niemiecki. Odrzucił miłość Aldony, aby działać jako sabotażysta. Kolejny z bohaterów musiał dokonać wyboru - wybrać jedną miłość, aby poświęcić jej całe swoje życie.

Bohaterem, który skupia w sobie zarówno miłość do ojczyzny jak i miłość do ludzi, jest Konrad z III części "Dziadów". Dopuszcza się on kłótni z Bogiem, aby poznać przyszłość swojego narodu. Żąda od Boga władzy nad duszami, aby mógł odmienić historię, ocalić swoją ojczyznę i życie wielu ludzi. Nie rezygnuje z jednej miłości na rzecz innej, lecz znajduje ich cechę wspólną - dobro narodu.

Zupełnie odmiennym od wymienionych rodzajem miłości jest miłość partnerska. Kochać kogoś, to widzieć w nim cuda dla innych niedostrzegalne. Przykładem takiego spojrzenia na drugiego człowieka jest miłość Stanisława Wokulskiego do Izabeli z "Lalki" Bolesława Prusa. Wokulski wyobraża sobie Izabelę jako ideał, nie dostrzega jej wad ani wyrachowania. Poświęca całe swoje życie, aby zostać zauważonym przez Izabelę, jednak ona nie odwzajemnia jego uczuć. Staje się to przyczyną załamania i w konsekwencji klęski bohatera. Nieszczęśliwa miłość zawsze zostawia głębokie rany w psychice człowieka, powoduje kryzys zaufania. Dalsze losy Wokulskiego nie są znane, można jednak przypuszczać, że popełnił on samobójstwo. Utracił on cel swojego życia, więc chciał je zakończyć. Miłość partnerska prowadzi jednak częściej do uszczęśliwienia człowieka. Miłość odwzajemniona staje się natchnieniem dla pisarzy i poetów. Właśnie o tej miłości napisał Bolesław Prus: "Miłość jest radością świata, słońcem życia...". Przykład głębokiej i odwzajemnionej miłości został przedstawiony przez Michała Bułhakowa w powieści "Mistrz i Małgorzata". Ukazuje ona jak daleko może posunąć się kobieta w imię miłości. Małgorzata zgadza się poświęcić duszę Szatanowi, zostać wiedźmą, aby tylko zobaczyć swojego ukochanego. Rezygnuje z nieba w imię miłości i osiąga swój cel. Jej miłość zostaje nagrodzona - może spędzić wieczność w spokoju wraz ze swoim ukochanym. Była gotowa oddać wszystko, co posiadała, ponieważ miłość jest najcenniejszą wartością na ziemi.

Ostatnim rodzajem miłości, niejako skupiającym w sobie wszystkie pozostałe, jest miłość człowieka do Boga. Według teologii chrześcijańskiej Bóg wymaga od człowieka na ziemi tylko jednego - Miłości. Jedno z najbardziej wyraźnych świadectw o miłości i zaufaniu człowieka do Boga odnajdujemy w Piśmie św., w księdze Hioba. Hiob do końca zawierzył Bogu, ponieważ wiedział że jego miłość będzie wynagrodzona. Cierpliwie znosił wszelkie próby Szatana i ani przez chwilę nie przestawał ufać Bogu - kochał. Właśnie za tę miłość Bóg hojnie go wynagrodził. Innym człowiekiem wynagrodzonym przez Boga za swoja miłość był św. Franciszek z Asyżu. Porzucił on życie bogacza, aby zawierzyć Bogu. W swoim hymnie pochwalnym woła: "Panie, uczyń mnie narzędziem swojego pokoju!"; oddał się Bogu cały, a on wynagrodził mu to, pozwalając jego wspólnocie ogarnąć całą ziemię. Podobna historia jest ukazana w "Legendzie o św. Aleksym". Aleksy również zrezygnował ze "szczęśliwego" bogatego życia, aby oddać się Bogu. Bóg za to obdarzył go niezwykłą śmiercią, pełną cudów i tajemnic. Bohaterowie ci pokochali Boga do końca, a On nagrodził ich miłość tak, jak na to zasłużyli.

Miłość stanowi więc sens i cel życia człowieka. Człowiek bez miłości nigdy nie będzie w pełni szczęśliwy, a świat bez miłości wkrótce przestałby istnieć. Człowiek został stworzony, aby nauczył się kochać, jednak nie każdy potrafi odwzajemnić daną mu miłość. Św. Franciszek ujął tę myśl w zdaniu "Miłość nie jest kochana", jednak nie jest to zniechęcenie do miłości. Przeciwnie, ponieważ właśnie kochając, uczymy miłości innych. Pozostało więc już tylko powtórzyć za słowami wiersza ks. Twardowskiego - "Śpieszmy się kochać ludzi, tak szybko odchodzą...".

AdiT